Οι συμπολίτες μας που έχουν ξεπεράσει τα 65-70 έτη και εμφανίζουν παχυσαρκία είναι σήμερα πολλοί περισσότεροι απ ότι τα προηγούμενα χρόνια. Το πέρασμα των χρόνων φέρνει αναπόφευκτες αλλαγές στη λειτουργία του σώματος για όλους, πόσο μάλλον όταν συνυπάρχει με τη συσσώρευση λίπους.
Τα προβλήματα τότε πολλαπλασιάζονται και η καθημερινότητα των ατόμων δυσκολεύει δραματικά. Γι αυτό το λόγο η παχυσαρκία στην τρίτη ηλικία πρέπει να αντιμετωπίζεται και οι άνθρωποι να μην αφήνονται στην τύχη τους. Παλαιότερα υπήρχε φόβος και δισταγμός όσον αφορά στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στην τρίτη ηλικία. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η απώλεια βάρους στους ηλικιωμένους είναι ασφαλής αλλά και επιβεβλημένη σε κάποιες περιπτώσεις.
Η παρέμβαση είναι αναγκαίο να γίνεται με μεγάλη προσοχή και πάντοτε με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες του καθενός.
Χαρακτηριστικά τρίτης ηλικίας
- Μείωση μυϊκής μάζας
- Αύξηση λιπώδους ιστού
- Αύξηση σπλαχνικού λίπους (λίπος που συγκεντρώνεται στην περιοχή της κοιλιάς, γύρω από τα όργανα)
- Μείωση οστικής πυκνότητας
- Ελαττωμένη δύναμη κι αντοχή
Οι στόχοι διαφέρουν σε αυτή την ηλικία σε σχέση με αυτούς που θέτουμε στους ενήλικες. Όμως, λαμβάνοντας υπ όψιν όλες τις παραμέτρους στη ζωή των ηλικιωμένων (δυσκολίες στην μετακίνηση, μειωμένες ικανότητες για οικιακές εργασίες κλπ) μπορούμε να σχεδιάσουμε κατάλληλα διατροφικά προγράμματα και να τους βοηθήσουμε να δουν μεγάλη βελτίωση στην υγεία τους, σωματική και ψυχολογική.
Ποιοι συστήνεται να χάσουν βάρος;
- Όσοι έχουν ΔΜΣ>30 και ταυτόχρονα υψηλά ποσοστά λίπους
- Εκείνοι που εμφανίζουν μεταβολικά νοσήματα (διαβήτης, υπέρταση, αυξημένα λιπίδια, λιπώδης διήθηση ήπατος, υπνική άπνοια κα)
- Όσοι έχουν σοβαρά χρόνια νοσήματα που επιδεινώνονται από την ύπαρξη παχυσαρκίας (πνευμονοπάθειες, αυτοάνοσα, καρδιολογικά, φλεγμονώδη νοσήματα εντέρου κα)
Στόχοι διατροφικής παρέμβασης
Σε ηλικιωμένους ασθενείς σχεδιάζουμε προγράμματα με ήπιο θερμιδικό έλλειμμα, αποφεύγοντας σε κάθε περίπτωση αυστηρές δίαιτες χαμηλών θερμίδων. Στοχεύουμε σε μικρή απώλεια βάρους, της τάξης του 5-7% του αρχικού βάρους, η οποία έχει αποδειχθεί ότι έχει πολύ θετικά αποτελέσματα σε όλα τα επίπεδα.
Επιπλέον, θέλουμε να διατηρήσουμε όσο το δυνατόν ακέραια τη μυϊκή όσο και την οστική μάζα, οι οποίες έχουν καθοριστικό ρόλο στην συνολική υγεία των ασθενών σε αυτές τις ηλικίες.
Ένας από τους στόχους είναι και η πρόληψη των επιπλοκών από τα χρόνια νοσήματα τα οποία βιώνουν. Τέλος, σκοπός της διατροφικής παρέμβασης είναι η διόρθωση των παρενεργειών των φαρμάκων που συχνά λαμβάνουν τα άτομα αυτά και που, σε αρκετές περιπτώσεις, είναι αρκετά σε αριθμό.
Για όλους αυτούς τους λόγους η καθημερινή διατροφή θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από
- Αυξημένη πρωτεΐνη σε σχέση με τους ενήλικες, με έμφαση στην πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας (ψάρια, πουλερικά, αβγά και γαλακτοκομικά)
- Μικρά και συχνά γεύματα αντί για δυο μεγάλα
- Εύληπτα φαγητά (μαλακά και ζουμερά στην υφή) κι εύπεπτα για να μην επιβαρύνουν το στομάχι
- Τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο, σίδηρο και βιταμίνες
- Επαρκή ποσότητα φυτικών ινών
- Άφθονο νερό κι αφεψήματα για πρόληψη αφυδάτωσης
Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc
Βιβλιογραφία
- Buch A., et al. Approach to Obesity in the Older Population. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2021, Vol. 106, No. 9, 2788–2805
- Carroll DG. The risks and benefits of managing obesity in older adults. Am J Health Syst Pharm 2025;82(9):e419-e425
- Dewar S. A geriatrician’s approach to managing the complex older adult with obesity. Obesity (Silver Spring) 2025;33(Suppl 1):41-56
