Το μεταβολικό σύνδρομο είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζει κυρίως ενήλικες όμως με την αυξημένη επίπτωση της παιδικής παχυσαρκίας τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα στα παιδιά και στους εφήβους.
Η αυξημένη αυτή εμφάνιση του μεταβολικού συνδρόμου σε μικρές ηλικίες ανησυχεί ιδιαίτερα τους επιστήμονες καθώς παιδιά κι έφηβοι που εμφανίζουν το σύνδρομο έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν το σύνδρομο και στην ενήλικο ζωή ενώ αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Τι είναι το μεταβολικό σύνδρομο
Παρόλο που δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα συγκεκριμένες οδηγίες για τα διαγνωστικά κριτήρια του συνδρόμου στα παιδιά (όσον αφορά στις τιμές των δεικτών), ωστόσο όλοι οι διεθνείς οργανισμοί συμφωνούν ότι το μεταβολικό σύνδρομο χαρακτηρίζεται απο τις εξής δυσλειτουργίες:
- Κεντρικού τύπου παχυσαρκία (συσσώρεση λίπους γύρω από την κοιλιά)
- Υπέρταση
- Αυξημένα τριγλυκερίδια αίματος
- Χαμηλή HDL χοληστερίνη (η λεγόμενη και “καλή” χοληστερίνη)
- Αυξημένα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα
Ένα παιδί θεωρείται ότι έχει μεταβολικό σύνδρομο όταν εμφανίζει 3 τουλάχιστον από τα παραπάνω χαρακτηριστικά.
Ποιά είναι τα αίτια
Εκτιμάται ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ της παχυσαρκίας, της αντίστασης στην ινσουλίνη και της φλεγμονής κατέχει ρόλο “κλειδί” στην εμφάνιση του μεταβολικού συνδρόμου
Πώς εκδηλώνεται
Εκτός από τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν (σπλαχνικό λίπος, δυσλιπιδαιμία κλπ) τα παιδιά που εμφανίζουν το σύνδρομο μπορεί να έχουν :
- Λιπώδη διήθηση ήπατος (αυξημένο λίπος στο συκώτι) που μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική νόσο
- Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών τα κορίτσια
- Αυξημένοι δείκτες φλεγμονής
Πρόληψη και θεραπεία
Βασικός στόχος στην πρόληψη αλλά και στη θεραπεία του μεταβολικού συνδρόμου είναι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Σε γενικές γραμμές προτείνονται οι εξής παρεμβάσεις :
- Απώλεια σωματικού βάρους μέσω της διατροφής
- Αύξηση φυσικής δραστηριότητας
- Αλλαγές στον τρόπο ζωής με την υιοθέτηση πιο υγιεινών συνηθειών
- Διαχείριση των συνοδών παθήσεων
- Φάρμακα και χειρουργική αντιμετώπιση ίσως χρειαστούν σε σοβαρές καταστάσεις
Πριν ξεκινήσει η παρέμβαση είναι πολύ σημαντικό να αξιολογηθεί η ετοιμότητα για αλλαγή. Εάν το παιδί δεν προετοιμαστεί κατάλληλα και δεν υπάρχει υποστήριξη από την οικογένεια, το θεραπευτικό πρόγραμμα πιθανότατα δε θα είναι επιτυχημένο. Γι αυτό κρίνεται απαραίτητη η παρακολούθηση από ομάδα ειδικών (γιατρός, διατροφολόγος, ψυχολόγος).
Αθανασία Κακλαμάνου
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc
Πηγή:
Weihe P., Weinrauch-Bluher S. Metabolic Syndrome in Children and Adolescents: Diagnostic Criteria, Therapeutic Options and Perspectives. Current Obesity Reports , 2019;8, pp 472–479
