Η συντήρηση των μαγειρεμένων φαγητών έχει πολύ μεγάλη σημασία για την υγεία μας, γι αυτό θα πρέπει να ακολουθεί κάποιους κανόνες.
Τα φαγητά που έχουμε μαγειρέψει είναι πολύ σημαντικό να τα διαχειριστούμε κατάλληλα για 3 κυρίως λόγους.
1) για να διατηρηθούν περισσότερες ημέρες με την ίδια γεύση και θρεπτική αξία,
2) για να αποφύγουμε τροφογενείς λοιμώξεις και
3) για να μειώσουμε τη σπατάλη, κάνοντας οικονομία στο πορτοφόλι μας, ενώ ταυτόχρονα προστατεύουμε σε κάποιο βαθμό το περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος
Ορισμένα ωμά τρόφιμα, όπως είναι το κοτόπουλο, το κρέας, τα αβγά και το απαστερίωτο γάλα είναι πολύ πιθανό να έχουν μολυνθεί από παθογόνα βακτήρια. Γι αυτό είναι απαραίτητο να μαγειρεύονται σε θερμοκρασία τουλάχιστον 70 βαθμών Κελσίου.
Τα κατεψυγμένα τρόφιμα πρέπει πρώτα να αποψύχονται πλήρως πριν μαγειρευτούν.
Προσοχή! Η απόψυξη πρέπει να γίνεται στη συντήρηση του ψυγείου αργά (πχ από την προηγούμενη ημέρα) και σίγουρα όχι εκτός ψυγείου.
Πώς συντηρούμε το μαγειρεμένο φαγητό
Το πιο βασικό είναι να αποθηκεύουμε σχετικά σύντομα τα μαγειρεμένα φαγητά. Αυτό σημαίνει ότι 2 έως 3 ώρες το πολύ μετά το μαγείρεμα (κι αφού έχουν κρυώσει) πρέπει να τα τοποθετούμε στο ψυγείο.
Εάν έχουμε σκοπό να τα καταναλώσουμε εντός 2-3 ημερών τότε επιλέγουμε τη συντήρηση του ψυγείου.
Εάν δε θέλουμε να τα καταναλώσουμε σύντομα, τότε τα συντηρούμε στην κατάψυξη. Εκεί μπορούν να μείνουν αναλλοίωτα για κάποιες εβδομάδες.
Σε καμία περίπτωση δεν αφήνουμε μαγειρεμένο φαγητό εκτός ψυγείου για περισσότερο από 2 ώρες, ειδικά το καλοκαίρι, που οι θερμοκρασίες είναι πολύ υψηλές. Εάν το φαγητό μείνει εκτός ψυγείου αναπτύσσονται μικροοργανισμοί που αλλοιώνουν το φαγητό και μπορεί να προκαλέσουν από έντονη δυσφορία έως και τροφική δηλητηρίαση.
Προσοχή! Τοποθετείτε τα φαγητά σε αεροστεγή δοχεία-αποφύγετε να τα βάζετε χωρίς καπάκι στο ψυγείο.
Κανόνες ασφάλειας για το ψυγείο
- Η κατάλληλη θερμοκρασία για το ψυγείο είναι 1-4 βαθμοί Κελσίου και για την κατάψυξη -16 έως και -24 βαθμοί.
- Μη γεμίζετε υπερβολικά το ψυγείο. Όταν είναι υπερφορτωμένο τότε δε γίνεται σωστά η κυκλοφορία του αέρα και δε λειτουργεί σωστά.
- Τοποθετείτε ωμά τρόφιμα (κρέατα, ψάρια κλπ) στο τελευταίο ράφι του ψυγείου για να μη στάζουν κι επιμολύνουν άλλα τρόφιμα
- Αποφύγετε να τοποθετείτε ευπαθή προϊόντα (πχ γαλακτοκομικά) δίπλα σε ωμά τρόφιμα. Βάζετέ τα πάντοτε σε φαγητοδοχείο.
- Το φαγητό που ψύχθηκε πρώτο καλό είναι να καταναλωθεί και πρώτο. Σε αυτό θα βοηθήσει η τοποθέτηση ετικέτας σε κάθε δοχείο, ώστε να θυμάστε την ημερομηνία ψύξης.
Πώς καταναλώνουμε φαγητά από το ψυγείο
Τώρα, για να καταναλώσουμε ένα φαγητό από το ψυγείο, ποτέ δεν το αφήνουμε έξω στον πάγκο της κουζίνας να ζεσταθεί. Αλλά το βάζουμε απ ευθείας από το ψυγείο είτε στο φούρνο μικροκυμάτων, είτε στην κατσαρόλα είτε στο φούρνο στις αντιστάσεις για λίγα λεπτά μέχρι να ζεσταθεί σε όλη του την επιφάνεια καθώς και στο εσωτερικό του.
Εάν το είχαμε στην κατάψυξη, πρώτα το αφήνουμε στη συντήρηση από το προηγούμενο βράδυ να αποψυχθεί αργά και μετά ακολουθούμε την ανωτέρω διαδικασία.
Τέλος, πρέπει να γνωρίζουμε ότι ένα κατεψυγμένο φαγητό αφού έχει βγεί από την κατάψυξη απαγορεύεται να το καταψύξουμε ξανά.
Προσοχή! Μην επαναθερμαίνετε μαγειρεμένα τρόφιμα περισσότερες από μια φορές.
Γενικές οδηγίες
- Χρησιμοποιήστε ασφαλές νερό. Εάν δεν είστε σίγουροι ότι είναι πόσιμο τότε μπορείτε να το βράσετε πριν το βάλετε στο μαγείρεμα
- Διατηρείτε όλες τις επιφάνειες της κουζίνας καθαρές. Υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα επιμόλυνσης μεταξύ των τροφίμων γι αυτό και θα πρέπει οι πετσέτες όπως και τα σφουγγάρια να αλλάζονται τακτικά, ενώ τα εργαλεία και τα σκεύη μαγειρικής να πλένονται σχολαστικά μετά από κάθε χρήση
- Αποφύγετε την επαφή των ωμών τροφίμων με τα μαγειρεμένα καθώς η πιθανότητα επιμόλυνσης είναι μεγάλη.
- Προστατέψτε τα φαγητά από έντομα, τρωκτικά κι άλλα ζώα, κάποια από αυτά είναι φορείς παθογόνων μικροβίων.
- Πλένετε τα χέρια σας τακτικά
Αθανασία Κακλαμάνου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc
Αναφορές
- World Health Organization “Golden Rules for Safe Food Preparation”
- ΕΦΕΤ (Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων)- Χειρισμοί τροφίμων στο σπίτι
