Δυστυχώς για πολλούς η επαναπρόσληψη βάρους μετά απο μια απώλεια αρκετών κιλών είναι ένα συχνό φαινόμενο.

Θα έλεγε κανείς ότι αυτό οφείλεται αποκλειστικά στην έλλειψη πειθαρχίας από πλευράς των διαιτώμενων.

Η αλήθεια ωστόσο είναι κάπως διαφορετική, όπως δείχνουν οι μελέτες.

Γιατί ναι μεν, το να πάρει κανείς πίσω τα κιλά που έχασε μπορεί να οφείλεται σε δική του συμπεριφορά, όμως παίζουν ρόλο κι άλλοι παράγοντες.

Βασικά αίτια 

Αρχικά ο περιορισμός των θερμίδων με στόχο την απώλεια βάρους, έχει ως αποτέλεσμα μεταβολικές προσαρμογές που ευνοούν την επαναπρόσληψη του χαμένου βάρους. Μια βασική αλλαγή είναι η αναπροσαρμογή στην έκκριση των ορμονών-ουσιαστικά όταν το άτομο έχει χάσει βάρος μειώνονται οι ορμόνες του κορεσμού και αυξάνονται οι ορεξιογόνες. Άρα το άτομο νιώθει πείνα και οδηγείται συχνά σε αυξημένη πρόσληψη τροφής.

Μια άλλη αλλαγή είναι η σημαντική μείωση της ενεργειακής δαπάνης ηρεμίας (ο βασικός μεταβολισμός που μετράμε όταν κάνουμε λιπομέτρηση). Με τη μείωση του βάρους, μειώνεται και ένα ποσοστό μυϊκής μάζας, οπότε οι θερμίδες που καταναλώνει κάποιος σε κατάσταση ηρεμίας είναι πολύ λιγότερες σε σχέση με αυτές που κατανάλωνε όταν βρίσκονταν στο αυξημένο βάρος. Οπότε και ίδιες θερμίδες να προσλαμβάνει κάποιος (όπως όταν έκανε δίαιτα απώλειας βάρους), τώρα με το νέο μεταβολισμό είναι πολύ πιθανό να αυξάνει το βάρος του!

Εξάλλου, η μεγάλη επιθυμία και η λαχτάρα για φαγητό ως απάντηση σε αρνητικά συναισθήματα μπορεί να παρακάμψει τη σήματα κορεσμού. Έτσι, το άτομο καταναλώνει τροφή χωρίς να πεινάει και χάνεται ο έλεγχος του φαγητού, με αποτέλεσμα την επαναπρόσληψη του χαμένου βάρους, αργά ή γρήγορα.

Χωρίς διατροφική εκπαίδευση που θα μαθαίνει τον έλεγχο της μερίδας, την αναγνώριση της βιολογικής πείνας, το χρονισμό των γευμάτων, τη θρεπτική αξία των τροφίμων κλπ δύσκολα μπορεί κανείς να διατηρήσει το χαμένο βάρος. Επειδή οι συνήθειες είναι ουσιαστικά αυτό που καθορίζει το αποτέλεσμα στη ζυγαριά, όταν χαθεί το περιττό βάρος κι επιστρέψουν οι παλιές συνήθειες, το νεοαποκτηθέν βάρος δεν είναι δυνατόν να διατηρηθεί για πολύ.

Πολυάριθμες μελέτες καταδεικνύουν το σημαντικό ρόλο της άσκησης στη διατήρηση του χαμένου βάρους. Η άσκηση διατηρεί σταθερή τη μυϊκή μάζα και αυξάνει την ενεργειακή δαπάνη (τις θερμίδες που καταναλώνουμε καθημερινά), οπότε είναι κρίσιμος παράγοντας και όταν γίνεται τακτικά συμβάλλει καθοριστικά στη διατήρηση του βάρους.

Τέλος εξίσου σημαντικό με τις αλλαγές στο σώμα μέσω βιολογικών προσαρμογών να υπάρχει κι ένα υποστηρικτικό περιβάλλον δίπλα στο άτομο που παλεύει με το αυξημένο σωματικό βάρος. Αυτό διατηρεί μια θετική ψυχολογία η οποία είναι απαραίτητη για την υιοθέτηση των νέων υγιεινών συνηθειών σε βάθος χρόνου, ούτως ώστε να υπάρξει συντήρηση βάρους.

Τί μπορείς να κάνεις…

Άρα κάθε φορά που χάνουμε κιλά θα τα ξαναπαίρνουμε στο μέλλον; Η απάντηση είναι: όχι απαραίτητα.

Εάν ακολουθήσεις μια ισορροπημένη διατροφή, εκπαιδευθείς κατάλληλα, διατηρήσεις τις συνήθειες που απέκτησες κατά τη διάρκεια απώλειας βάρους και παρακολουθείσαι τακτικά από ειδικό…τότε οι πιθανότητες είναι με το μέρος σου!

Αθανασία Κακλαμάνου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

• Baak MA., Mariman EC. Physiology of Weight Regain after Weight Loss: Latest Insights. Curr Obes Rep 2025;14(1):28
• Moszak M., et al. The Interplay Between Psychological and Neurobiological Predictors of Weight Regain: A Narrative Review. Nutrients 2025;17(10):1662 doi: 10.3390/nu17101662.
• Busetto L., et al. Mechanisms of weight regain Eur J Int Medicine 2021;93:3-7