Οι παιδικές ιώσεις κάνουν συχνά την εμφάνισή τους τους χειμερινούς μήνες και ταλαιπωρούν τα παιδάκια αλλά ταυτόχρονα ανησυχούν και τους γονείς. Υπολογίζεται ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας θα κρυολογήσουν κατά μέσο όρο 5 φορές μέσα σε ένα έτος.

Το κοινό κρυολόγημα (ή λοίμωξη της ανωτέρου αναπνευστικής οδού όπως αλλιώς λέγεται) προκαλείται συνήθως από κάποιον ιό και  μεταδίδεται ραγδαία μέσα από το φτέρνισμα, το βήχα και το φύσημα της μύτης.

Η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική, επειδή τα αντιβιοτικά δε συστήνονται και δεν είναι αποτελεσματικά στις ιώσεις. Για να περιοριστούν και να εξαλειφθούν τα συμπτώματα που προκαλεί ένα κρυολόγημα (βήχας, ρινόρροια, πονόλαιμος, ρινική συμφόρηση, πονοκέφαλος, μυαλγίες, πυρετός) εκτός από τους κανόνες υγιεινής σημαντικό ρόλο παίζει και η διατροφή. Υπάρχουν κάποια στοιχεία που βοηθούν στο να επανέλθει το παιδάκι γρηγορότερα αλλά και κάποια άλλα που θα πρέπει να αποφεύγονται.

Πρόληψη ιώσεων

Προκειμένου να μειωθούν οι πιθανότητες να κολλήσει το παιδάκι κάποια ίωση θα πρέπει να ισχυροποιηθεί το ανοσοποιητικό του σύστημα. Διατροφικά στοιχεία τα οποία βοηθούν σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση είναι η βιταμίνη C, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος αλλά και τα αντιοξειδωτικά.

Τροφές πλούσιες σε αυτά τα στοιχεία είναι το κρέας και το αβγό, τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί και το ψάρι, το ελαιόλαδο και οι σπόροι. Χρησιμοποιήστε στα γεύματα του παιδιού μυρωδικά και βότανα (σκόρδο, ρίγανη, θυμάρι, μαϊντανό κ.α.) αλλά και μικρή ποσότητα μπαχαρικών. Με αυτό τον τρόπο θωρακίζεται το αμυντικό σύστημα του παιδιού, και ακόμα κι αν κρυώσει τα συμπτώματα θα είναι πιο ήπια και μικρότερης διάρκειας.

Αντιμετώπιση 

Τι να κάνετε:

1. Ενυδάτωση: Είναι το Α και το Ω της αντιμετώπισης των ιώσεων. Κρατώντας το παιδί ενυδατωμένο αποβάλλονται ευκολότερα οι ιοί αλλά και οι βλεννώδεις εκκρίσεις της μύτης και του αναπνευστικού σωλήνα. Εκτός από το νερό, μπορείτε να δώσετε στο παιδί φρεσκοστυμμένους χυμούς, ρόφημα κακάο και γάλα (αν δεν κάνει εμετό). Τα υγρά καλό είναι να βρίσκονται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος ή να είναι χλιαρά, όχι πάντως παγωμένα ούτε και καυτά.
2. Ελαφριά γεύματα: Τα παιδάκια δεν ανέχονται ούτε μεγάλες ποσότητες φαγητού αλλά ούτε και πλούσια σε γεύση τρόφιμα όταν είναι άρρωστα. Δώστε τους λίγο άπαχο κρέας μαζί με λαχανικά απλά μαγειρεμένα, χωρίς πολλά μπαχαρικά ούτε και λιπαρά. Η καλύτερη λύση παραμένει και σήμερα η κοτόσουπα, καθώς περιέχει όλα εκείνα τα συστατικά που συμβάλλουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων-οι γιαγιάδες λοιπόν κάτι ήξεραν…Και οι υπόλοιπες σούπες βοηθούν επίσης, ιδιαίτερα αν συνοδεύονται με χυμό λεμόνι που ενισχύει την αντιοξειδωτική τους δράση. Αντί για 1-2 γεύματα ημερησίως δώστε στο παιδί 3-4 μικρότερα και μην το πιέζετε αν δε θέλει να φάει πολύ, ίσως στο επόμενο γεύμα έχει περισσότερη όρεξη.
3. Μέλι: Είναι ένα ακόμα “γιατροσόφι” που μας έρχεται από παλιά και κάνει θαύματα, σε πολλές περιπτώσεις. Μια μόνο κουταλιά μέλι είναι ικανή να ανακουφίσει το παιδί από τον ενοχλητικό βήχα, καθώς έχει αποχρεμπτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Το μέλι είναι σχετικά ασφαλές και οικονομικό τρόφιμο που μπορούν να καταναλώσουν άφοβα τα παιδιά όμως προσοχή! δε δίνουμε ποτέ μέλι σε παιδιά μικρότερα του ενός έτους…

Τι να μην κάνετε…

1. Όχι γλυκά, λιπαρά και πικάντικα…Προκειμένου να μη μείνει νηστικό το παιδί μην το “φορτώνετε” με σνακ πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά, δε βοηθούν καθόλου στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της ίωσης. Επιπλέον, φαγητά όπως η πίτσα, τα burger και οι τηγανιτές πατάτες είναι τα πλέον ακατάλληλα για ένα κρυωμένο παιδάκι…
2. Όχι ξηρά φρούτα και ξηροί καρποί. Ναι μεν αυτά τα 2 είναι κατάλληλα για την πρόληψη αλλά εντελώς ακατάλληλα όταν το παιδί έχει ήδη αρρωστήσει, καθώς δύσκολα θα μασήσει αυτά τα τρόφιμα κι ακόμα δυσκολότερα θα τα καταπιεί, ειδικά αν έχει βήχα.
3. Όχι ροφήματα βοτάνων. Τα διάφορα εναλλακτικά ροφήματα από βότανα και φυτά (εχινάκεια, τζίντζερ, γλυκόριζα, γλυκάνισος κλπ) που προβάλλονται ως θαυματουργά δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι τόσο αποτελεσματικά στα παιδιά αλλά κυρίως δεν έχει μελετηθεί επαρκώς η ασφάλειά τους σε μικρά παιδιά (κάτω των 2 ετών).

Αθανασία Κακλαμάνου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, MSc

Βιβλιογραφία

• Pappas DE. The Common Cold. Principles and Practice of Pediatric Infectious Diseases 2018;199202.e1.
• Academy of Nutrition and Dietetics. Feeding Children When They Are Sick. 2021
• Vahid F., Rahmani D. Can an anti-inflammatory diet be effective in preventing or treating viral respiratory diseases? A systematic narrative review Clin Nutr ESPEN 2021;43:9-15